Bỏ qua, đến nội dung chính

KhẩnKhai mạc Lễ hội Đền Chợ Củi năm 2026

Đền Chợ CủiNghi Xuân · Hà Tĩnh

Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật Quốc gia · 1993

Đền Chợ Củi

Nơi thờ Đức Thánh Quan Hoàng Mười — tựa núi Ngũ Mã, nhìn ra dòng sông Lam.

Tên gọi khác: Đền Củi, Khu Độc Linh Từ

Tham quan 360°
Khởi dựng
Thời Lê
Khởi dựng
Trùng tu lớn
Thế kỷ XVII
Trùng tu lớn
Xếp hạng Quốc gia
Năm 1993
Xếp hạng Quốc gia

Huyền tích

Bè tre trên sông Lam và mây ngũ sắc

Hồ sơ di tích →
Tranh sơn mài minh hoạ: bè tre trên sông giữa bão, mây ngũ sắc toả sáng phía trên

Theo truyền gian dân gian và các tài liệu lịch sử lưu giữ, Đền Chợ Củi gắn liền với sự hiển linh và công đức của Đức Thánh Quan Hoàng Mười - vị nhân thần tài đức vẹn toàn, có công lớn trong việc dẹp giặc cứu nước, bảo vệ nhân dân và phù trợ cho quốc thái dân an.

Tranh minh hoạ theo lối sơn mài – không mô tả hình tượng Đức Thánh.

Thân thế theo các nguồn

  • 01Con Vua Cha Bát Hải Động ĐìnhTheo tín ngưỡng Tứ phủ, Ngài là vị Hoàng thứ mười, thiên quan giáng trần giúp dân, giúp nước.
  • 02Danh tướng Lê KhôiDân gian xứ Nghệ đồng nhất Ngài với Lê Khôi, cháu Lê Lợi, tướng nghĩa quân Lam Sơn đánh giặc Minh.
  • 03Danh tướng Nguyễn XíNhà nghiên cứu Nguyễn Danh Ngà cho rằng khả dĩ nhất là Nguyễn Xí, người trấn giữ Nghệ An – Hà Tĩnh.

Huyền tích dân gian và giả thuyết nghiên cứu được trình bày song song; nội dung chính thức theo hồ sơ di tích.

Những dấu mốc bên bến sông

  1. Thời Lê

    Theo truyền thuyết và tài liệu nghiên cứu, dân làng lập đền thờ Ngài nơi mối đùn thành mộ, tựa núi Ngũ Mã, nhìn ra sông Lam.

  2. 1926

    Đền được tu sửa; niên hiệu Bảo Đại nguyên niên còn khắc trên thượng ốc (theo Lý lịch di tích, 1992).

  3. 1968 – 1972

    Đền nằm trên tuyến giao thông đường sông chiến lược, bị bom đạn tàn phá.

  4. 1974

    Ty Văn hoá tỉnh đưa đền vào chế độ bảo vệ của Nhà nước.

  5. 1978 – 1980

    Lũ lớn cuốn trôi gần hết, chỉ còn nền móng, chân cột và ban Công đồng do dân dựng.

  6. 1990

    UBND xã Xuân Hồng phối hợp với Bảo tàng Nghệ Tĩnh tu sửa đền.

  7. 1993

    Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận Di tích Kiến trúc – Nghệ thuật cấp Quốc gia (QĐ 57-VH/QĐ, 18/01/1993).

  8. 2015

    Trùng tu, tôn tạo với sự hỗ trợ của tỉnh Hà Tĩnh, các sở ngành và nhân dân thập phương.

  9. 2016

    Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt được UNESCO ghi danh.

  10. 2025

    UBND xã Nghi Xuân thành lập Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã (QĐ 3155/QĐ-UBND, 30/10/2025).

Biểu tượng của Ngài

Áo vàng, quạt và bút — văn võ song toàn

Tĩnh vật trên lụa vàng: quạt giấy, bút lông, khăn xếp vàng thêu chữ Thọ, hoa vạn thọ
  • Sắc vàngBiểu tượng của sự tôn quý, ánh sáng linh thiêng và uy quyền trong hệ thống thần linh tối cao.
  • Chiếc quạtNgài ngự về tay cầm quạt: phong thái thư sinh, tài hoa, phóng khoáng.
  • Cây bútVăn võ song toàn; người đi lễ xin Ngài phù trợ học hành, công danh.
  • Mây ngũ sắcTương truyền mây ngũ sắc kết thành xích mã, rước Ngài về trời.
  • Ngựa đỏ – vàngVăn chầu tả Ngài cưỡi ngựa, áo vàng; lễ dâng quen thuộc có ngựa mã, chè xanh, trầu cau.
  • Thứ tự thờ tự

    1. 1. Tam toà Thánh Mẫu
    2. 2. Ngũ vị Tôn Ông
    3. 3. Quan Hoàng Mười
    4. 4. Chầu Mười
    5. 5. Trần Triều

Không gian di tích

Mặt bằng chữ Tam tựa núi, nhìn sông

Ba toà hạ điện – trung điện – thượng điện nối nhau trên trục thần đạo, từ bến sông Lam lên chân núi Ngũ Mã. Chạm vào từng điểm để xem mô tả và mở ảnh 360°.

Chỉ đường tới đền
Tranh mặt bằng Đền Chợ Củi: từ sông Lam qua tam quan, sân đền lên ba toà điện, tựa núi

Tranh minh hoạ theo bản đồ khoanh vùng trong hồ sơ di tích, không theo tỉ lệ. Số đo theo hồ sơ di tích năm 1992.

1 · Cảnh quan

Bến sông Lam

Mặt đền hướng ra sông Lam; lễ rước cấp thuỷ lấy nước giữa dòng sông trước ngày chính hội.

Tham quan trực tuyến

Lộ trình chiêm bái 360°

Đi từ bến sông qua tam quan lên thượng điện như đang có mặt tại đền, xem được trên điện thoại, máy tính hoặc kính VR.

Xem sơ đồ
  1. 1Bến sông
  2. 2Tam quan
  3. 3Hạ điện
  4. 4Trung điện
  5. 5Thượng điện

Công đức minh bạch

Gửi tấm lòng thành — chung tay tôn tạo đền thiêng

Công đức chuyển thẳng vào tài khoản của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã quản lý di tích, được đối soát tự động. Việc công đức trên tinh thần tự nguyện, tuỳ tâm, công khai và minh bạch.

  1. 1Quét mã VietQRBằng ứng dụng ngân hàng bất kỳ, hoặc chuyển khoản theo số tài khoản
  2. 2Ghi tên và lời nguyệnGõ thêm sau nội dung có sẵn theo cú pháp “Tên - lời nguyện” (xem hướng dẫn bên dưới)
  3. 3Lên bảng công đứcTên hiện trên bảng công đức ngay khi ngân hàng báo có

Đã nhận 2 khoản công khai, tổng 105.000đ.

Công đức tiền

Tài khoản công đức

Mã VietQR chuyển khoản tới tài khoản 3708888099999

Trung tâm DVTH Xã Nghi Xuân

Số tài khoản: 3708888099999

Agribank – Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam

Nội dung chuyển khoảnCong duc Den Cho Cui <Tên> - <Lời nguyện>

Bảng công đức

  • Tran Thanh Long“A di đà phật”55.000đ
  • Pham Anh Dung“A di đà phật”50.000đ

Cú pháp nội dung chuyển khoản

Cong duc Den Cho Cui <Họ tên> - <Lời nguyện>

Ví dụ: Cong duc Den Cho Cui Nguyen Van An - cau binh an

  • Quét mã VietQR thì nội dung có sẵn, chỉ gõ thêm tên và lời nguyện phía sau.
  • Gõ không dấu cho chắc chắn: nhiều ngân hàng tự bỏ dấu tiếng Việt.
  • Dùng dấu gạch ngang “-” ngăn cách tên và lời nguyện. Không có dấu gạch thì lời nguyện nên bắt đầu bằng chữ “cau”.
  • Muốn ẩn danh: bỏ trống tên, bảng công đức ghi “Khách thập phương”.
  • Không ghi số điện thoại, số tài khoản. Hệ thống tự che nếu có.
  • Nên ngắn gọn, dưới 80 ký tự, để ngân hàng không cắt bớt.

Khám phá Đạo Mẫu

Tứ phủ và Quan Hoàng Mười

Thực hành Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt là Di sản văn hoá phi vật thể đại diện của nhân loại (UNESCO, 2016). Quan Hoàng Mười là một trong bốn vị Quan Hoàng được thờ phụng rộng rãi nhất.

  • Thiên Phủ

    Miền trời – Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, sắc đỏ.

  • Nhạc Phủ

    Miền rừng núi – Mẫu Đệ Nhị Thượng Ngàn, sắc xanh.

  • Thoải Phủ

    Miền sông nước – Mẫu Đệ Tam Thoải Phủ, sắc trắng.

  • Địa Phủ

    Miền đất đai – Mẫu Địa Phủ, sắc vàng.

Thông tin tham quan

Ghé bến, lên đền

Thôn Lam Sơn, xã Nghi Xuân (trước đây là xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân), tỉnh Hà Tĩnh. Cách trung tâm thành phố Vinh khoảng 10 km qua cầu Bến Thuỷ, cách thành phố Hà Tĩnh khoảng 40 km.

Cẩm nang tham quan →

Thời tiết tại đền · trực tiếp

Đang tải thời tiết…

Những điều cần biết

Giờ mở cửa
Thứ Hai – Chủ Nhật: 6:00 – 18:00
Trang phục
1. Khi vào chiêm bái và dâng hương tại các cung điện, du khách vui lòng ăn mặc lịch sự, chỉnh tề, kín đáo. 2. Tránh mặc trang phục quá ngắn, hở hang (như áo sát nách, quần đùi, váy ngắn trên đầu gối) khi vào khu vực nội điện linh thiêng. 3. Khuyến khích mặc trang phục truyền thống hoặc áo dài kín đáo khi tham gia các kỳ lễ hội lớn.
Nội quy
1. Giữ gìn trật tự chung, không chen lấn, xô đẩy trong khu vực điện thờ và khuôn viên di tích. 2. Không tự ý xả rác bừa bãi, giữ gìn vệ sinh chung cảnh quan môi trường "tựa sơn hướng thủy". 3. Việc dâng sớ, lễ vật cần thực hiện đúng nơi quy định dưới sự hướng dẫn của thủ nhang hoặc ban quản lý đền. 4. Tắt hoặc để điện thoại ở chế độ rung khi bước vào các cung thờ chính để giữ sự trang nghiêm.
Điện thoại di tích
0912 591 437Ông Nguyễn Công Đức, người đại diện trực ban di tích
Xem đầy đủ trong Cẩm nang →

Đường đến đền

  • Từ TP. Vinh, Nghệ An · 10 kmTừ trung tâm TP. Vinh, di chuyển theo đường Nguyễn Du qua cầu Bến Thủy 1 hoặc cầu Bến Thủy 2 sang địa phận huyện Nghi Xuân (Hà Tĩnh). Tiếp tục đi thẳng theo Quốc lộ 1A khoảng 3km, đền Chợ Củi nằm...Xem đường đi ↗
  • Từ TP. Hà Tĩnh · 40 kmTừ trung tâm TP. Hà Tĩnh, di chuyển dọc theo Quốc lộ 1A hướng ra Bắc (đi Nghệ An) khoảng 40km. Khi tới địa phận xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân (gần đến chân cầu Bến Thủy), đền Chợ Củi nằm ngay sát...Xem đường đi ↗
  • Từ Ga VinhTừ Ga Vinh, bắt taxi hoặc xe buýt tuyến Vinh - Hà Tĩnh đi qua cầu Bến Thủy. Xuống xe tại điểm dừng Đền Chợ Củi (xã Xuân Hồng, Nghi Xuân) ngay chân cầu Bến ThủyXem đường đi ↗
  • Từ TP. Vinh hoặc TP. Hà Tĩnh: xe buýt số 06 (Vinh – Hà Tĩnh)Du khách có thể tham khảo tuyến xe buýt số 06 (Vinh – Hà Tĩnh). Tuyến này có điểm dừng tại khu vực Đền Củi, thuận tiện cho việc di chuyển từ thành phố Vinh hoặc Hà Tĩnh. Du khách nên hỏi phụ xe về...

Nhật ký hành hương

Cảm nhận của du khách

Mọi bài viết được đơn vị quản lý di tích duyệt trước khi đăng; không đăng quảng cáo, số điện thoại.

  • “"Được dịp ghé thăm và tìm hiểu về lịch sử, văn hóa tại Đền Chợ Củi, mình càng thêm kính trọng các giá trị truyền thống và đạo lý uống nước nhớ nguồn của cha ông ta. Ban quản lý di tích đón tiếp và hướng dẫn du khách rất chu đáo, văn minh."”

    Đỗ Ngọc KhánhHà Nội · 6/11/2026
  • “"Một địa điểm tâm linh không thể bỏ qua khi về với Hà Tĩnh. Đền nằm ngay sát chân núi Hồng Lĩnh, hướng ra dòng sông Lam thơ mộng tạo nên một thế phong thủy tuyệt đẹp. Không khí ở đây rất yên bình, lòng người tự dưng nhẹ bẫng khi bước chân vào khuôn viên đền."”

    Trần Thành LongHà Nội · 6/11/2026
  • “"Đến dâng hương tại Đền Chợ Củi vào dịp đầu xuân, cảm giác đầu tiên là sự thanh tịnh và uy nghiêm giữa không gian núi sông hùng vĩ. Ngôi đền rất linh thiêng, cảnh quan được tu sửa khang trang, sạch sẽ. Cầu mong một năm mới quốc thái dân an, mọi sự hanh thông."”

    Phạm Anh DũngHà Nội · 6/11/2026

Tin tức & thông báo

Hoạt động tại đền

Tất cả tin

Hỏi đáp

Những điều du khách hay hỏi

Chưa thấy câu trả lời? Hỏi trợ lý ở góc phải màn hình, hoặc gửi góp ý cho đơn vị quản lý di tích.

Điện thoại di tích0912 591 437Gửi câu hỏi, góp ý
01Đền Chợ Củi mở cửa đón khách vào những khung giờ nào?

Đền Chợ Củi mở cửa đón đồng bào thập phương từ 06:00 sáng đến 18:00 tối tất cả các ngày trong tuần (từ Thứ Hai đến Chủ Nhật). Vào các dịp lễ hội lớn hoặc ngày rằm, mùng một, thời gian mở cửa sẽ được kéo dài linh hoạt để phục vụ nhu cầu chiêm bái của du khách.

02Thời điểm nào trong năm là lễ hội chính tại Đền Chợ Củi?

Lễ hội chính tại đền diễn ra vào tháng 3 Âm lịch (lễ hội rước kiệu và giỗ Thánh Mẫu) và tháng 10 Âm lịch (lễ hội kỷ niệm ngày hóa của Đức Quan Hoàng Mười). Đây là thời điểm thu hút đông đảo du khách thập phương về dâng hương, hành hương nhất trong năm.

03Khi đi lễ Đền Chợ Củi cần chuẩn bị lễ vật thế nào?

Lễ vật dâng cúng tại đền cốt ở lòng thành tâm. Du khách có thể chuẩn bị lễ chay (hoa quả tươi, hương, hoa, oản, trà) hoặc lễ mặn tùy tâm. Khi vào dâng hương tại các cung điện, nên sắp xếp lễ vật gọn gàng, trang nghiêm và tuân theo sự hướng dẫn của Ban quản lý hoặc thủ nhang tại đền.

04Quy định về trang phục khi vào dâng hương tại đền là gì?

Vì là chốn linh thiêng, du khách khi vào khu vực nội điện và các cung thờ cần ăn mặc lịch sự, kín đáo, chỉnh tề; tránh mặc trang phục quá ngắn hoặc hở hang để giữ gìn sự tôn nghiêm của di tích.

05Đền Chợ Củi nằm ở đâu và di chuyển thế nào?

Đền Chợ Củi tọa lạc ngay sát Quốc lộ 1A, thuộc xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh (dưới chân núi Hồng Lĩnh, gần cầu Bến Thủy). Du khách có thể dễ dàng di chuyển bằng xe ô tô, xe máy hoặc xe khách dọc tuyến Quốc lộ 1A từ TP. Vinh (Nghệ An) hoặc từ TP. Hà Tĩnh.